Genel SSS
1.
MYK’nın Personel Statüsü Nedir ve Atanma Şekli Nasıldır?
5544
sayılı Kanunun 24. maddesi gereğince Kurum hizmetleri iş mevzuatı hükümlerine
göre daimi işçi statüsünde istihdam edilen personel eliyle yürütülür.
MYK
münhal(açık) pozisyonları için Maliye Bakanlığı’ndan aldığı daimi işçi
kadrolarına İŞKUR’dan sınav sonuçlarına göre gönderilen kişileri istihdam etmek
zorundadır. Kamu kurum/kuruluşlarında memur, sözleşmeli ya da işçi statüsünde
bulunan kişilerin MYK’nın yönetici, uzman veya diğer pozisyonlarına naklen
atanması mümkün değildir.
2.
Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi Nedir?
Ulusal
Mesleki Yeterlilik Sistemi; ulusal meslek standartlarının oluşturulduğu,
mesleki ve teknik eğitim ve öğretim programlarının bu standartlara göre
hazırlandığı, işgücünün mesleki yeterliliğinin akredite olmuş ve MYK tarafından
yetkilendirilmiş kuruluşlarca ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yapılan
teorik ve uygulamalı sınavlar sonucunda belgelendirildiği, alınan belgelerin
ulusal ve uluslararası düzeyde kıyaslanabilirliğinin sağlandığı, hayat boyu
öğrenmenin desteklendiği, formel (örgün) eğitim almadan mesleği öğrenen
kişilere bilgi ve becerilerini belgelendirme imkanının verildiği ve iş dünyası
temsilcilerinin sürece ilişkin tüm kararlara aktif olarak katıldığı, kalite
güvencesinin sağlandığı, adil, şeffaf ve güvenilir bir sistemdir.
3.
Ulusal Mesleki Yeterlilik Sisteminin İş ve Eğitim Yaşamına Katkısı Nasıl
Olacaktır?
Ulusal
Mesleki Yeterlilik Sisteminin kurulmasındaki temel amaç eğitim ile iş yaşamının
nitelik talepleri arasında işlevsel bir bağ kurmaktır. Bu sistem Türkiye’nin
küresel ekonomide rekabet edebilmesi için ihtiyaç duyduğu nitelikli işgücünün
yetiştirilmesini sağlayacaktır. İş dünyasının işgücüne yönelik mevcut
ihtiyaçları ve geleceğe dönük eğilimleri, hazırlanmasına katkı sağlayacağı
ulusal meslek standartları yoluyla eğitim sistemine yansıyacaktır. Yine eğitim
dünyası da, amaçlarından birisi olan nitekli iş gücünün yetiştirilmesini bu
sistem sayesinde etkin ve esnek bir şekilde gerçekleştirecektir. Bu sistemin en
güçlü yönlerinden birisi, hayat boyu öğrenme anlayışını kabul etmesidir. Bu
kapsamda herhangi bir eğitim almadan çalışarak beceri edinen bireyleri sahip
oldukları becerileri belgelendirmeleri, bireylere farklı meslekler veya
sektörler arasında yatay ve dikey geçişleri sağlaması, bulunduğu sektörde ve
icra ettiği meslekte ortaya çıkan yeni gelişmeleri esnek bir şekilde mesleğine
yansıtabilmesi ve bunu belgelendirebilmesi gibi imkanlar bu sistem sayesinde
mümkün olacaktır.
4.
Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun sistemdeki rolü nedir?
Bu
sistemde koordinasyon MYK tarafından sağlanmakta, MYK sistemde izleme,
değerlendirme, görevlendirme ve yetkilendirme görevlerini üstlenmektedir.
Kurumun faaliyet alanı eğitim ve istihdam kesimini birlikte ilgilendirdiğinden
bütün karar süreçlerinde de ilgili sosyal tarafların katkılarının esas alındığı
bir yaklaşım benimsenmiştir.
Ulusal
Mesleki Yeterlilik Sistemi’nin bileşenleri olan ulusal meslek standartları ve
ulusal yeterlilikler; sektörlere ve mesleklere ilişkin yetkinliği ve temsil
gücü olan ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kamu kurum/kuruluşları, işçi,
işveren, meslek örgütleri ve sivil toplum örgütleri tarafından iş dünyasının
ihtiyaçları ve geleceğe dönük eğilimleri ile eğitim dünyası ve diğer sosyal
tarafların katkılarının esas alınması suretiyle hazırlanmaktadır. Ulusal meslek
standartlarının hazırlanması, sınav ve belgelendirme sürecinde ölçme ve
değerlendirmeyi sağlayacak ulusal yeterliliklerin hazırlanmasında temel girdi
oluşturmaktadır. Sınav ve belgelendirme süreci de MYK’nın gözetimi ve denetimi
altında gerçekleştirilmektedir. Belgelendirilmek istenilen yeterliliklerde
TÜRKAK ya da Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok taraflı tanıma anlaşması
imzalamış akreditasyon kurumlarından TS EN ISO/IEC 17024 (Uygunluk
Değerlendirmesi - Personel Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Genel Şartlar)
standardına uygun oluşturulmuş sistem dâhilinde akredite edilmiş belgelendirme
kuruluşları MYK tarafından yetkilendirilerek bu kuruluşların yaptığı sınavlarda
başarılı olanlara MYK belgelerinin verilmesi sağlanmaktadır.
5.
Hangi Meslekler 5544 Sayılı MYK Kanunu Kapsamında Yer Almaktadır?
5544
Sayılı MYK Kanunu’nun 2. Maddesine göre tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik,
ebelik, eczacılık, veterinerlik, mimarlık (Avrupa Birliği’nde otomatik tanınma
kapsamında yer alan meslekler), mühendislik mesleği ile en az lisans düzeyinde
öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan
meslekler bu Kanunun kapsamı dışında olup bunların dışındaki tüm meslekler
kapsamda yer almaktadır.
6.
Ulusal Meslek Standardı Nedir?
(UMS)
bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için Mesleki Yeterlilik Kurumu
tarafından kabul edilen gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler
olduğunu gösteren asgari normdur.
Detaylı
bilgi için tıklayınız...
7.
Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması İçin Belirlenen Sektörler
Hangileridir?
Sektör
listesine ulaşmak için tıklayınız...
8.
MYK Sektör Komiteleri Hangi Taraflardan Oluşmaktadır?
MYK
Sektör Komitelerine ve sektör komitelerinde temsil edilen kurum ve kuruluşlara
yönelik bilgilere ulaşmak için tıklayınız...
9.
MYK Sektör Komitelerinin Görevleri Nelerdir?
MYK
Sektör Komitelerin görevlerine ulaşmak için tıklayınız...
10.
Ulusal Meslek Standartları Nasıl Hazırlanmaktadır?
Ulusal
meslek standardı hazırlama sürecine yönelik detaylı bilgiye ulaşmak için
tıklayınız...
11.
Görüş Sürecinde Olan Taslak Meslek Standartlarına Nasıl Görüş Bildirebilirim?
Görüş
sürecinde olan taslak meslek standartlarına ulaşmak için tıklayınız...
12.
Resmi Gazetede Yayımlanmış Ulusal Meslek Standartlarına Nasıl Ulaşabilirim?
Yayımlanmış
ulusal meslek standartlarına ulaşmak için tıklayınız...
13.
Ulusal Meslek Standartları Hangi Sıklıkta Güncellenmektedir?
Ulusal
meslek standartları en geç beş yılda bir yeniden değerlendirilerek
güncellenmektedir. Beş yıllık süre dolmadan gelen güncelleme talepleri de MYK
tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde değerlendirilmekte ve
taleplerin değerlendirilmesi sonucunda güncelleme yapılmasına karar verilen
ulusal meslek standartları ile ilgili güncelleme çalışmaları yürütülmektedir.
14.
Ulusal Meslek Standardı Güncelleme Süreci Nasıl Yürütülmektedir?
Ulusal
meslek standardı güncelleme sürecine yönelik detaylı bilgiye ulaşmak için
tıklayınız...
15.
Ulusal Meslek Standartlarının İş Piyasasına ve Eğitim Dünyasına Faydası Nedir?
Ulusal
meslek standartları, bireylerin mesleğini icra edebilmesi için gerekli bilgi,
beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu tanımlamakta bir diğer ifade ile
mesleklerin profilini ortaya koymaktadır. Söz konusu standartlar, sektörün
ihtiyaçları doğrultusunda, MYK tarafından görevlendirilen sektörünü temsil
kabiliyetine sahip kurum/kuruluşlarca ya da MYK tarafından oluşturulan meslek
ve sektörle ilgili tarafların temsil edildiği (kamu kesimi ve sosyal taraf
temsilcilerinin yer aldığı) çalışma gruplarınca hazırlanmaktadır. Bu sayede
meslek standartları, ilgili meslekte istihdam edilen bireylerden iş piyasasının
talep ettiği nitelikleri tanımlamaya imkân sağlamaktadır.
Ulusal
meslek standartları temel alınarak hazırlanan ulusal yeterliliklerde yürütülen
ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetleri iş piyasasının talep ettiği
niteliklere sahip bireylerin belirlenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu
bağlamda ulusal meslek standartları ölçme, değerlendirme ve belgelendirme
şartlarının tanımlandığı ulusal yeterliliklere girdi teşkil etmektedir.
Ulusal
meslek standartları, orta öğretim düzeyinde Milli Eğitim Bakanlığı ve
yükseköğretim düzeyinde üniversiteler tarafından meslekî ve teknik eğitim ve
öğretim programları ile de uyumlu hale getirilmekte ve bu sayede iş piyasasının
talep ettiği meslek profiline uygun bireylerin yetişmesine katkı sağlamaktadır.
İş
analizine dayalı ve iş piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan ulusal
meslek standartları; iş piyasasında faaliyet gösteren kuruluşlara insan
kaynakları yönetim süreçlerinde (görev tanımlarının oluşturulması, personel
seçiminin yapılması, eğitim, performans değerleme, iş değerleme vb.)
kullanabilmeleri açısından önemli girdi sağlamaktadır.
16.
Ulusal Yeterlilik Nedir?
Ulusal
yeterlilikler;
-
Ulusal ya da uluslararası meslek standartları temel alınarak hazırlanan,
-
Öğrenme, ölçme-değerlendirme amacıyla kullanılan,
-
Bireylerin mesleğini başarı ile icra etmesi için sahip olmaları gereken bilgi,
beceri ve yetkinlikler ile bu bilgi, beceri ve yetkinlikleri kanıtlamaları için
nasıl bir ölçme ve değerlendirme sürecinden geçmeleri gerektiğini açıklayan,
-
MYK tarafından onaylanarak yürürlüğe giren teknik dokümanlardır.
Detaylı
bilgi için tıklayınız...
17.
Ulusal Meslek Standartları ve Ulusal Yeterlilikler Arasındaki Temel Fark Nedir?
Ulusal
meslek standartları (UMS); bir mesleğin başarı ile icra edilebilmesi için
gerekli bilgi, beceri, tavır ve tutumların neler olduğunu tanımlamakta bir
diğer ifade ile mesleklerin profilini ortaya koymaktadır. Ulusal yeterlilikler
ise, meslek standartlarını temel alarak geliştirilmekte ve ilgili ulusal
yeterlilikte MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi olmak isteyen bireylerin
nasıl bir ölçme ve değerlendirme sürecine tabi tutulacağına, başarı ve
belgelendirme şartlarına ilişkin unsurları içermektedir.
Ulusal
yeterlilikler ile uyumlu ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetleri MYK
tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarınca
gerçekleştirilmektedir. Yapılan sınavlar sonucu başarılı olan bireylere MYK
Mesleki Yeterlilik Belgesi verilmektedir.
18.
Ulusal Yeterlilikler Nasıl Hazırlanmaktadır?
Ulusal
yeterlilik hazırlama sürecine yönelik detaylı bilgiye ulaşmak için
tıklayınız...
19.
Görüş Sürecinde Olan Taslak Yeterliliklere Nasıl Görüş Bildirebilirim?
Görüş
sürecinde olan taslak yeterliliklere ulaşmak için tıklayınız...
20.
MYK Tarafından Onaylanmış Ulusal Yeterliliklere Nasıl Ulaşabilirim?
Onaylanmış
ulusal yeterliliklere ulaşmak için tıklayınız...
21.
Ulusal Yeterliliklerin Güncellenme Süreci Nasıl Yürütülmektedir?
Ulusal
yeterlilik güncelleme sürecine yönelik detaylı bilgiye ulaşmak için
tıklayınız...
22.
Ulusal Yeterliliklerin Güncellenmesine Bağlı Olarak MYK Mesleki Yeterlilik
Belgesi Sahiplerine Yönelik Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?
Ulusal
yeterlilikte güncelleme yapılması durumunda hali hazırda ilgili ulusal
yeterlilikte MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi kişilerin belgelerinin
geçerliliği belge geçerlilik süresi sonuna kadar korunur.
Belgeli
kişiler, belge geçerlilik süresi sonunda güncel ulusal yeterlilikte yapılan
değişiklikler çerçevesinde yeniden değerlendirilir ve başarılı adayların
belgeleri yenilenir.
Yeterliliğin
önceki haline göre belgelendirilmiş olan belge sahipleri belge geçerlilik
süresi sonunu beklemeden güncel ulusal yeterliliğe uygun olarak belge talebinde
bulunabilir.
23.
Bir kişi Birden Fazla Alan İçin Yeterlilik Belgesine Sahip Olabilir mi?
Hayat
boyu öğrenmenin ve sürekli eğitimin desteklendiği ülkeler arasında
hareketliliğin amaçlandığı Ulusal Mesleki Yeterlilik Sisteminde, kişilerin
birden fazla alanda yeterlilik belgesine sahip olabilmeleri mümkündür. Kişi
mevcut belgesiyle çalıştığı işinden memnun olmadığında yeni yeterliliklere göre
eğitim alarak ve kendisini geliştirerek yatay ve dikey geçişlerle farklı
yeterliliklerde ve seviyelerde belge alma imkânına sahiptir.
24.
Hangi Mesleklerde MYK Belgeleri Verilecektir?
5544
sayılı MYK Kanunun 2. Maddesinde belirtildiği üzere tabiplik, diş hekimliği,
hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık meslekleri
ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları
kanunla düzenlenmiş olan meslekler MYK Kanunu’nun kapsamı dışında kalmaktadır.
Bunların haricindeki bütün mesleklere ilişkin yeterliliklerde MYK belgelerinin
verilmesi zaman içinde söz konusu olacaktır. Ancak belgelendirme süreci iş
piyasasının öncelikleri, ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda sınav ve
belgelendirme kuruluşlarının yetkilendirdikleri mesleklerde belgelendirme
yapılabilmekte olup bu mesleklerin sayısı sistemin yaygınlaşmasına paralel
olarak artacaktır.
25.
Sınav ve Belgelendirme Süreci Nasıl İşlemektedir?
Sınav
ve belgelendirme süreci, belirlenen ulusal yeterliliklerde akredite olmuş ve
MYK tarafından yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlarca yürütülmektedir.
Belgelendirme için gerekli tüm işlemler MYK’nın gözetim ve denetimi altında,
ilgili yeterlilikte yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu tarafından
yürütülmektedir. Yetkilendirilmiş kuruluşun yapacağı ölçme ve değerlendirme
sonucunda belgelendirilmesi uygun olan kişilere MYK Yönetim Kurulu’nun onayı
ile MYK Mesleki Yeterlilik Belgeleri verilmektedir.
Mesleki
Yeterlilik Belgesi almak için gereken şartlar ise her meslek için geliştirilen
Ulusal Yeterliliklerle belirlenmektedir. Buna göre MYK Mesleki Yeterlilik
Belgesi almak isteyen adaylar ilgili yeterlilikte yetkilendirilmiş personel
belgelendirme kuruluşlarından birine başvururlar. Bu konuda yürütülen
işlemlerin detayları MYK tarafından çıkarılan Mesleki Yeterlilik, Sınav ve
Belgelendirme Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
26.
Yetkilendirilmiş Sınav ve Belgelendirme Kuruluşu Olmak İçin Gereken Şartlar
Nelerdir?
5544
sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’na göre Kurum tarafından sınav ve
belgelendirme konusunda yetkilendirilecek personel belgelendirme
kuruluşlarının, Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği ile
çok taraflı tanıma anlaşması imzalamış diğer akreditasyon kuruluşları
tarafından ilgili yeterlilikte TS EN ISO/IEC 17024 (Uygunluk Değerlendirmesi -
Personel Belgelendirmesi Yapan Kuruluşlar İçin Genel Şartlar) standardına uygun
oluşturulmuş sistem dâhilinde akredite edilmiş olmaları gerekmektedir.
Akreditasyon sınav ve belgelendirme sisteminin oluşturulması, dokümantasyonu,
uygulanmaya başlanması ve ardından akreditasyon kuruluşu tarafından yerinde
denetimleri içeren bir süreçtir. Bu konuda Türk Akreditasyon Kurumu’ndan
(www.turkak.org.tr) detaylı bilgi edinilebilir. Yetkilendirmeye ilişkin diğer
hususlar ise Mesleki Yeterlilik, Sınav ve Belgelendirme Yönetmeliği ile
belirlenmiştir.
(https://www.myk.gov.tr/index.php/tr/mevzuat-ve-gerekli-dokumanlar/1888-mevzuat-rehber-ve-kilavuzlar)
27.
Mesleki Yeterlilik Belgelerinin Uluslararası Düzeyde Kıyaslanabilirliği Nasıl
Sağlanacaktır?
MYK’nın
en önemli görevlerinden biri Türk işgücünün küresel düzeyde rekabet edebilecek
nitelik ve hareketliliğe sahip olmasıdır. Bunun için söz konusu belgelerin akreditasyon
sistemi ile kalite güvencesinin sağlanması ve uluslar arası düzeydeki
yeterlilik çerçevelerine uyumlu bir yapıya sahip olması büyük önem
taşımaktadır. MYK bu kapsamda Avrupa Yeterlilikler Çerçevesiyle uyumlu Ulusal
Yeterlilik Çerçevesinin geliştirilmesini sağlamakta; belgelendirme süreçlerinin
kalite güvencesi ise MYK tarafından işletilen kalite güvence önlemlerine ek
olarak Türkak veya Avrupa Akreditasyon Birliği bünyesindeki çok taraflı tanıma
anlaşmasına taraf olan akreditasyon kuruluşları aracılığıyla sağlamaktadır.
28.
Eğitim ve Öğretim Kurumlarının Akreditasyonu Nedir?
-
Ulusal Yeterlilik Sisteminde eğitim kurumlarının akreditasyonu; yetkili bir
kurum tarafından, eğitim kuruluşlarının ulusal veya uluslararası kabul görmüş
teknik ölçütlere göre değerlendirilmesi, yeterliğinin onaylanması ve düzenli
aralıklarla denetlenmesidir.
-
Eğitim ve öğretim kuruluşlarının akreditasyonunda esas alınacak değerlendirme
ölçütleri, MEB, YÖK, eğitim akreditasyon kuruluşları ve işçi, işveren ve meslek
kuruluşlarının görüşleri alınarak MYK Yönetim Kurulu tarafından
belirlenecektir.
-
Eğitim ve öğretim kurumlarının akreditasyonu MYK tarafından yetkilendirilecek
eğitim akreditasyon kuruluşları tarafından yapılacaktır.
29.
Ulusal Europass Merkezi Olarak MYK’nın Görevleri Nelerdir?
Europass,
Avrupa Parlamentosunun ve Konseyin yeterlilikler için tek bir saydamlık
çerçevesi konusundaki 15 Aralık 2004 tarihli 2241/2004/EC sayılı Kararı ile
oluşturulmuştur. Kişilerin beceri ve yeterliliklerinin Avrupa’da (Avrupa
Birliği, EFTA/EEA ve aday ülkeler) açıkça ve kolayca anlaşılmasında ve
hareketliliği sağlamada önemli bir araçtır.
Ulusal
Europass Merkezlerinin Görevleri:
-
Europass belgelerinin yönetimini koordine etmek;
-
Europass’ı ve Europass belgelerini tanıtmak;
-
Bilgi ve rehberlik merkezlerinin Europass ve Europass belgeleri hakkında iyi
bir şekilde bilgilendirilmesini sağlamak,
-
Tüm Europass belgelerinin ayrıca kağıda basılmış versiyonlarının bulunmasını
sağlamak,
-
Avrupa Ulusal Europass Merkezlerinde bir ulusal ortak görevi yapmak.
Europass
belgeleri ve diğer hususlarda ayrıntılı bilgi www.europass.gov.tr adresinden
edinilebilir.
30.
Avrupa Yeterlilik Çerçevesi (AYÇ) Ulusal Koordinasyon Noktası Olarak MYK’nın
Görevleri Nelerdir?
AYÇ,
Avrupa’daki farklı ülkeler ve sistemler arasında yeterliliklerin daha anlaşılır
ve açık olmasını sağlamak için bir karşılaştırma aracı gibi çalışan ve
ülkelerin yeterlilik sistemlerini birbirine bağlayan ortak referans çerçevedir.
AYÇ tavsiye kararı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından 23 Nisan 2008
tarihinde kabul edilmiştir. Avrupada her ülkenin Ulusal Yeterlilik Çerçevesini
(UYÇ) oluşturması ve bu referans çerçeve ile ilişkilendirmesi hedeflenmektedir.
Bu sayede farklı ülke ve sistemler arasında açık ve kıyaslanabilir mekanizma oluşturulacaktır.
UYÇ ile bireylerin sahip oldukları öğrenme çıktılarının tanınması,
biriktirilmesi ve taşınması sağlanacaktır. Türkiye’de Ulusal Yeterlilik
Çerçevesinin hazırlanmasından ve AYÇ ile referanslandırılmasından MYK
sorumludur. AYÇ ve UYÇ ile ilgili ayrıntılı bilgi MYK Web Sitesinden elde
edilebilir.

